Content
Wiele ze wspomnianych zabytków zdołano niestety jedynie zadokumentować, zanim na zawsze pochłonęła je woda. Miały one posłużyć do przeniesienia odciętych od ścian fragmentów tynku z malowidłami na specjalne drewniane konstrukcjeprzypominające płytkie skrzynie lub ekrany, a następnie do ich przymocowania. W górną część każdego malowidła wprasowano pasy lnianego płótna, do których potem przyszyto sznury.
Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie
Nawiązania do kanonu ikonografii maryjnej Kościoła wschodniego jest obecne w sztuce nubijskiej przez cały okres jej powstawania. Znane są w Nubii cztery główne modele ikon Bogarodzicy, które funkcjonowały w Bizancjum od V wieku. W nubijskich programach ikonograficznych wykorzystywano wzorce pochodzące z kręgu kultury chrześcijańskiej, powstawały również lokalne, specyficzne warianty przedstawień. Powstawały monumentalne świątynie chrześcijańskie, na których ścianach wykonywano malowidła o różnorodnej tematyce.
- W salach II i III można obejrzeć filmy dotyczące historii odkryć, samej Nubii oraz Kampanii Nubijskiej, a także malowideł, ich stylu i ikonografii.
- Dalej, w wydzielonym pomieszczeniu planowana jest projekcja filmu w technologii 3D ukazującego zrekonstruowaną katedrę, a także filmów poświęconych osobie prof. Kazimierza Michałowskiego, wybitnego polskiego archeologa, odkrywcy faraskiej świątyni i twórcy Galerii Faras.
- Odbitki te nigdy nie były eksponowane, ani w całości publikowane, zaś od lat czterdziestych XX wieku dostęp do nich nie był możliwy.
- Trzeba zaznaczyć, że pierwszeństwo w wyborze malowideł miał jednak Sudan, na terenie którego prowadzono akcję ratunkową.
GRY PLANSZOWE
Autorem nagrodzonych projektów jest Władysław Jurkow – reżyser filmowy, dziennikarz, autor filmów dokumentalnych i kurator wystaw sztuki współczesnej. Przestrzenny obraz Katedry w technice stereoskopowej 3D pozwala wejść do wnętrza świątyni, która pół wieku temu została zalana wodami Nilu. Zdobycze współczesnej techniki multimedialnej pozwoliły na niesamowite wyeksponowanie poszczególnych zabytków i ukazanie ich w aranżacjach przypominających pomieszczenia starożytnej katedry.
Naszym gościem była prof. Joanna Sosnowska – historyczka sztuki, profesor w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk, autorka m.in. Dzięki pracy członków misji zdjęto ze ścian katedry ponad 110 malowideł, a w rezultacie podziału znalezisk, które przypadły Sudanowi i Polsce – 67 trafiło do Muzeum Narodowego w Warszawie. Taka interpretacja malowideł wpisuje się też w cały program ikonograficzny katedry. Dokonane wtedy odkrycie katedry wraz zespołem ponad 150 unikatowych malowideł dało początek studiom, które są polską domeną do dziś.
Wystawa w Galerii Faras w Muzeum Narodowym
To nowa interpretacja niezachowanych już malowideł, które pochodziły ze słynnej średniowiecznej katedry. 2 lutego 1961 roku misja pod kierownictwem profesora Kazimierza Michałowskiego przybyła na tereny starożytnej Nubii, gdzie odkryto dobrze zachowane ruiny chrześcijańskiego kościoła, a w nich freski z okresu VII-XIII wieku. Dzięki pracom badawczym prowadzonym na terenie Faras w pobliżu granicy sudańsko-egipskiej odkryto dobrze zachowane ruiny kościoła katedralnego z VIII wieku. Odkrycie w Faras to był pierwszy namacalny ślad po kulturze i cywilizacji nubijskiej, która istniała i rozwijała się na tamtym terenie przez wiele stuleci. Jego wnętrza zdobiły wspaniałe malowidła o tematyce religijnej pochodzące z VIII–XIV wieku.
Malowidło znajdowało się w północnej nawie miejscowego kościoła. Zachowany fragment malowidła – zaplecka tronu oraz legenda określająca przedstawioną postać – znajduje się w Narodowym Muzeum Sudanu w Chartumie. XX wieku pod patronatem UNESCO (tzw. Kampanii Nubijskiej lub Akcji Nubijskiej) podczas prac prowadzonych w Faras. Święta Anna – nubijskie malowidło ścienne datowane na okres od VIII do I połowy IX wieku, wykonane temperą na tynku mułowym w technice al secco. Roku życia – 1 złulgowy – 10 złnormalny – 20 złBilety upoważniają do zwiedzenia także pozostałych galerii stałych MNW. Zajrzą do wnętrza katedry i dokładnie przyjrzą się malowidłom.
Przestrzeń wystawy imituje wnętrze świątyni – rozmieszczenie eksponatów przypomina ich położenie w faraskiej katedrze. Jedyne w swoim rodzaju okazy wskazują na różnorodność estetyki w obrębie chrześcijaństwa – malowidła ścienne znacząco się różnią od dzieł o tematyce religijnej, do których jesteśmy przyzwyczajeni. Odkrycie to jest uważane za jedno z najważniejszych polskich sukcesów w dziedzinie archeologii. Ściany świątyni zdobiły pochodzące z czasów między VIII a XIV wiekiem malowidła nawiązujące do religii chrześcijańskiej. XX wieku. Tekst ten, odnaleziony na nowo na początku XV wieku, warunkował percepcję renesansowych humanistów i blokował na kilka stuleci wszelkie poważne próby rozszyfrowania hieroglifów.
– Galeria Faras jest unikalna w Europie – mówi „Rz" Alfred Twardecki, kurator Zbiorów Sztuki Starożytnej i Wschodniochrześcijańskiej Muzeum Narodowego. – A na świecie jest jedną z dwóch, bo druga część zabytków średniowiecznej kultury chrześcijańskiej i sztuki nubijskiej znajduje się w muzeum w Chartumie. My mamy ponad 60 wspaniałych malowideł z VIII–XIV wieku, odkrytych i uratowanych przez ekipę polskich archeologów pod kierunkiem prof. Kazimierza Michałowskiego. Galeria Faras w warszawskim muzeum jest jedyną w Europie ekspozycją zabytków kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego. 67 przedstawień malarskich, a także wiele innych dzieł faraskich znajdujących się w muzeum stanowi dziś największy i najcenniejszy zespół zabytków archeologicznych pochodzących z wykopalisk prowadzonych za granicą, jaki kiedykolwiek udało się pozyskać do polskich zbiorów. Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie jest jedyną w Europie i wyjątkową w skali światowej ekspozycją zabytków kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego.
On Site in Difficult Conditions
To trójwymiarowa prezentacja przedstawiana zwiedzającym w „Galerii Faras” – jedynej w Europie i wyjątkowej w skali światowej ekspozycji ukazująca zabytki kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego. Dzięki multimediom, dla których przeznaczona została specjalna przestrzeń, zwiedzający mogą zapoznać się z dziejami Nubii chrześcijańskiej, architekturą, malowidłami katedry, a także z ich ciekawą ikonografią. https://faras3d.pl/ Dzięki wysiłkowi konserwatorów z Muzeum Narodowego w Warszawie, którym pomagali wszyscy członkowie ekipy, ze ścian faraskiej katedry udało się zdjąć większość malowideł. Dzięki przestrzennemu obrazowi katedry w technice stereoskopowej 3D można wejść do wnętrza świątyni, która pół wieku temu została zalana wodami Nilu.
